{{ child.title }}
مادربرد مرکز ارتباط قطعات اصلی سیستم است و انتخاب اشتباه آن می‌تواند نصب پردازنده، رم یا کارت گرافیک را غیرممکن کند. برای خرید، تنها نام برند کافی نیست؛ مدل دستگاه، سوکت پردازنده، چیپست، نوع رم و چیدمان پورت‌ها باید هماهنگ باشند. در این راهنما با اجزا، مدل‌های گرافیک دار و بدون گرافیک، ساختار پل‌ها، برندها و نکات مهم خرید مادربرد آشنا می‌شوید.
مادربرد یا برد اصلی، پردازنده، رم، فضای ذخیره سازی، پردازنده گرافیکی و تجهیزات جانبی را به هم متصل می‌کند. این برد مسیر تبادل داده و توزیع برق را فراهم می‌سازد. نوع سوکت، چیپست و بایوس مشخص می‌کنند چه پردازنده‌ای قابل نصب است؛ تعداد اسلات‌ها نیز ظرفیت ارتقا را تعیین می‌کند.
سوکت پردازنده محل نصب CPU است، هرچند در بسیاری از لپ تاپ‌ها پردازنده مستقیم روی برد لحیم می‌شود. اسلات‌های DIMM یا SO-DIMM برای رم هستند و گاهی بخشی از رم نیز آنبرد است. چیپست ارتباط پردازنده با ورودی و خروجی‌ها را مدیریت می‌کند. مدار تغذیه یا VRM ولتاژ پایدار CPU و دیگر قطعات را تامین می‌کند و کیفیت آن در پایداری و کنترل دما اهمیت دارد.
اسلات PCIe برای کارت گرافیک و تجهیزات توسعه استفاده می‌شود. درگاه‌های M.2 و SATA محل اتصال SSD و هارد هستند. تراشه بایوس یا UEFI تنظیمات پایه و راه اندازی را کنترل می‌کند. کانکتور برق، باتری CMOS، هدر فن، مدار صدا، شبکه، وای فای و پورت‌های USB، HDMI و DisplayPort نیز بسته به مدل روی برد قرار دارند. وجود خروجی تصویر به تنهایی به معنی داشتن گرافیک مستقل روی مادربرد نیست.
مادربردهای دسکتاپ بیشتر در اندازه‌های ATX، Micro-ATX و Mini-ITX عرضه می‌شوند. ATX فضای بیشتری برای توسعه دارد، Micro-ATX جمع و جور و اقتصادی است و Mini-ITX برای کیس کوچک انتخاب می‌شود. مدل‌های ورک استیشن و سرور برای پردازش سنگین، رم بیشتر و پایداری طولانی طراحی شده‌اند. مادربرد لپ تاپ فرم عمومی ندارد و برای شاسی، باتری و پورت‌های یک خانواده مشخص ساخته می‌شود.
در بازار لپ تاپ، مادربرد گرافیک دار معمولا بردی است که علاوه بر گرافیک مجتمع پردازنده، تراشه گرافیکی مجزا و حافظه تصویری اختصاصی دارد. این مدل برای بازی، طراحی و رندر توان بیشتری ارائه می‌دهد اما مصرف، گرما و هزینه تعمیر آن بالاتر است. مدل بدون گرافیک مجزا از GPU داخل پردازنده استفاده می‌کند و برای کارهای روزمره کم مصرف‌تر است.
در کامپیوترهای جدید، بیشتر مادربردها پردازنده گرافیکی ندارند. پورت تصویر مادربرد تنها زمانی فعال می‌شود که CPU یا APU انتخابی گرافیک مجتمع داشته باشد. پس مشخصات پردازنده و فهرست پشتیبانی مادربرد را بررسی کنید. برای نمونه، پردازنده‌های دسکتاپ Ryzen 7000 دارای گرافیک مجتمع هستند، اما این ویژگی درباره همه پردازنده‌ها صدق نمی‌کند.
در معماری قدیمی، پل شمالی ارتباط سریع میان CPU، رم و گرافیک را مدیریت می‌کرد و پل جنوبی مسئول SATA، USB، صدا و ورودی و خروجی‌های کندتر بود. در نسل‌های جدید، کنترل حافظه و بسیاری از مسیرهای PCIe وارد پردازنده شده‌اند. پل جنوبی سنتی نیز در پلتفرم‌های اینتل با تراشه PCH جایگزین شده است.
در پلتفرم‌های جدید AMD نیز معماری چیپست تغییر کرده و امکاناتی مانند DDR5 و PCIe 5.0 بر اساس مدل چیپست ارائه می‌شوند. بنابراین عبارت بدون پل شمالی معمولا به طراحی جدید اشاره دارد، نه حذف مدیریت ارتباطات. در لپ تاپ‌های یکپارچه نیز بخش بزرگی از این وظایف داخل پردازنده یا SoC قرار دارد.
ایسوس و MSI از سازندگان شناخته شده مادربرد دسکتاپ هستند و مدل‌های اقتصادی، گیمینگ و حرفه‌ای برای اینتل و AMD دارند. برندهایی مانند HP، Dell، Lenovo، Acer و Apple بیشتر مادربرد اختصاصی لپ تاپ و سیستم آماده عرضه می‌کنند؛ این بردها باید بر اساس مدل دستگاه و شماره فنی انتخاب شوند. دو لپ تاپ HP با ظاهر مشابه ممکن است مادربردهایی با پردازنده، گرافیک یا کانکتور نمایشگر متفاوت داشته باشند. فهرست قطعات رسمی HP نیز مادربردها را با شماره قطعه مشخص معرفی می‌کند.در لپ تاپ‌های ایسوس نیز سری و کد کامل برد از نام برند مهم‌تر است.
ابتدا مدل کامل لپ تاپ یا نوع پردازنده و سوکت دسکتاپ را مشخص کنید. سپس کد برد و Part Number، نسل CPU، چیپست، پشتیبانی از DDR4 یا DDR5، ظرفیت رم، نسخه PCIe، تعداد M.2 و SATA و خروجی‌های تصویر را مقایسه کنید. ابعاد برد، توان پاور، کانکتورهای برق، سیستم خنک کننده و نسخه بایوس نیز مهم هستند. برای اطلاعات بیشتر مقاله آشنایی با مادربرد را مطالعه کنید.
برای لپ تاپ باید نوع گرافیک، پردازنده آنبرد، محل سوکت شارژ، کانکتور کیبورد و تاچ پد، کابل نمایشگر و چینش پورت‌ها یکسان باشد. مشابه بودن نام دستگاه تضمین سازگاری نیست. همچنین وضعیت نو، استوک یا تعمیرشده بودن برد، مهلت تست و ضمانت را پیش از سفارش بررسی کنید.
روشن نشدن دستگاه، خاموشی ناگهانی، نداشتن تصویر، شارژ نشدن، شناسایی نشدن رم یا حافظه و خرابی بعضی پورت‌ها می‌تواند با مادربرد مرتبط باشد؛ اما آداپتور، باتری، رم، نمایشگر یا بایوس نیز علایم مشابه دارند. تشخیص دقیق پیش از تعویض، از هزینه اضافی جلوگیری می‌کند.
پارتوفیکس با کالاهای متنوع، انتخاب مادربرد متناسب با دستگاه و بودجه را ساده‌تر می‌کند. ارسال سریع زمان تعمیر را کاهش می‌دهد. خدمات نصب برای کاربران بدون ابزار یا تجربه فنی، ریسک آسیب هنگام تعویض را کمتر می‌کند. ضمانت کالا نیز اطمینان بیشتری به خرید می‌دهد. برای انتخاب دقیق، مدل دستگاه، کد مادربرد و مشخصات نسخه گرافیکی را به کارشناسان پارتوفیکس اعلام کنید.
